Calavera, shefja e ONM-së, përpiqet të mbulojë gabimet e saj që kanë dëmtuar reformën

Nga Vincent W.J. van Gerven Oei
Calavera, shefja e ONM-së, përpiqet të mbulojë gabimet e saj që kanë dëmtuar reformën

Është një pamje për t’u soditur. Tani, gati katër vjet pas miratimit të Reformës në Drejtësi, shefja e Operacionit Ndërkombëtar të Monitorimit (ONM), Genoveva Ruiz Calavera, ja doli të marrë lapsin dhe të shkruajë një editorial për t’u patur zili, që u përqafua menjëherë me krenari nga Ambasadori i BE-së Luigi Soreca në llogarinë e tij në Twitter.

Arsyeja e këtij shkrimi të rëndësishëm në lëminë e argumentimit nuk ishte emërimi antikushtetues i një prokuroreje të përgjithshme, as ngërçi midis Presidentit dhe Këshillit të Emërimeve të Drejtësisë për kandidatët e Gjykatës Kushtetuese, e as që mund të mendohej të ishte për përpjekjen e qeverisë për të marrë nën kontroll Prokurorinë e Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK).

Jo, Calavera shkruajti një artikull për të shfajësuar ONM-në e saj—dhe për rrjedhojë Komisionin Evropian—nga çdo faj për një rast që ka tronditur themelet e Reformës në Drejtësi: pezullimin e gjyqtarit të Kolegjit të Posaçëm të Apelimit, Luan Daci.

Përballë dëmit të pashmangshëm që pezullimi i Dacit dhe dënimi i mundshëm penal i tij do t’i shkaktojë besueshmërisë së vetingut dhe rrjedhimisht Reformës në Drejtësi, Calavera kërkon ta kthejë këtë fakt të turpshëm në një triumf të drejtësisë.

Duke argumentuar se hetimi i Dacit “nuk duhet të jetë justifikim për të sulmuar reformën në drejtësi,” Calavera pretendon se “përkundrazi duhet parë si prova më konkrete që sistemi ka filluar të funksionojë në mënyrë efikase”.

Më lejoni ta sëqaroj. Jo, hetimi i Dacit nuk jep asnjë provë se sistemi i drejtësisë “ka filluar të funksionojë në mënyrë efikase”.

Problemet me përmbushjen e kritereva nga Daci ishin të njohura të paktën që nga ankesa fillestare, në shkurt të 2019, e ish-anëtares së Këshillit të Lartë të Prokurorisë (KLP) Antoneta Sevdari. Por ankesa e saj u refuzua nga KPA. U refuzua me delikatesë edhe nga ONM-ja. Ndaj, Sevdari i është drejtuar Strasburgut.

Akuzat e saj u pranuan më në fund nga SPAK, vetëm kur ish kolegu i saj, Besnik Cani, bëri kallëzim penal pranë këtij organi të sapokrijuar.

Në fakt, hetimi i Dacit  është dëshmi se sistemi i drejtësisë funksionon pavarësisht vetë sistemit. Në asnjë moment Kalavera apo dikush tjetër nga BE nuk kërkuan hetim mbi të kaluarën e Dacit, qoftë edhe vetëm për të larguar dyshimet. Në asnjë moment Sevdari nuk mori mbështetje për ankesat e saj në lidhje me cilësinë e gjyqtarëve në komisionet e vetingut.

Vetëm, tani, kur Daci u pezullua dhe ka mundësi të vërtetë që ai të dënohet, Kalavera brohoret suksesin e reformës “së saj”.

Përkundrazi, Kalavera do të bënte mirë të reflektone nëse ONM-ja e saj ka bërë vërtet punë të mirë.

ONM-ja  ka qenë e përfshirë në vlerësimin e kandidatëve për institucionet e vetingut dhe në konfirmimin e Dacit si gjyqtar i KPA-së.

Aneksi Kushtetuese shprehet qartë (neni C.7) se “një komision i përbërë nga të paktën tre përfaqësues të Operacionit Ndërkombëtar të Monitorimit do t’i vlerësojë kandidatët, në përputhje me ligjin”.

Por, ky vlerësim, të paktën në rastin e Dacit, duket se ka qenë mediokër, në rastin më të mirë. Në një deklaratë të fundit publike, ONM-ja u përpoq të mbrohej, duke pretenduar se kishte vetëm dy javë kohë për të vlerësuar të gjitha dosjet:

Vëzhguesit e ONM-së kishin një periudhë prej katërmbëdhjetë ditësh për të shqyrtuar të gjithë dokumentacionin e paraqitur nga kandidatët dhe më pas nxorën vlerësimin dhe rekomandimet e tyre të arsyetuara (sipas Nenit 7, paragrafi 7 i Ligjit 84/2016)

Por ligji nuk tregon realitetin.

Më 17 shkurt 2017, Avokati i Popullit publikoi listën e kandidatëve të kualifikuar për institucionet e vetingut. Luan Daci nuk ishte në këtë listë të parë, por dosja e tij, së bashku me të gjithë të tjerët, ju përcoll ONM-së për vlerësim.

Meqë kishte vetëm 29 kandidatë të kualifikuar, Gramoz Ruçi i kërkoi Avokatit të Popullit—pa asnjë bazë ligjore— të rihapë aplikimet në mënyrë që aplikantët të kenë  kohë më shumë për të paraqitur dokumentet përkatëse.

ONM-ja i rimori dosjet e aplikantëve më 30 mars. Kësaj rradhe Avokati i Popullit kishte dhënë vlerësim pozitiv për Dacin. Nuk dihet se cilat ishin dokumentet shtesë që ai dorëzoi për të vërtetuar kualifikimet e tij.

ONM-ja i dërgoi rekomandimet përfundimtare Avokatit të Popullit më 6 prill. Në atë kohë, ONM kishte pasur kohë për verifikimin e dosjes së Daci për më shumë se 6 javë, por nuk qe në gjendje të kuptonte se Daci ishte pushuar nga puna.

Në mbrojtje të vetes, ONM-ja u justifikua para dy ditësh:

Për çështjen specifike që lidhet me mosveprimin e pretenduar të Z. Daci për t’iu nënshtruar një veprimi disiplinor gjatë kohës që shërbente si gjyqtar, ONM-ja vëren se në dokumentacionin dhe jetëshkrimin e dorëzuar nga aplikanti në vitin 2017, dhe që u është vënë në dispozicion vëzhguesve në atë kohë, kishte vetëm referencë për përvojën e tij profesionale si avokat dhe nuk kishte të dhëna për mandatin e tij të mëparshëm si gjyqtar.

Mbrojtja që i bën vetes me këtë argument është një rreth vicioz: nuk e dinim që ai u pushua nga puna sepse nuk ishte në CV-në e tij! Dhe këta njerëz ishin ngarkaur për të “vlerësuar” kandidatët për një nga institucionet më të rëndësishme të Reformës në Drejtësi…

Kalavera pretendon se Reforma në Drejtësi ka “themele të forta”, por si duhet të besojmë se ONM është me të vërtetë në gjendje të vlerësojë me kompetencë dosjet e qindra gjyqtarëve dhe prokurorëve kur ata nuk ishin në gjendje, gjatë fazës thelbësore e fillestare të Reformës në Drejtësi , për të vërejtur një largim të thjeshtë në një CV?

Si duhet të besojmë në këto “themele të forta” kur është e qartë se Kushtetuta dhe kuadri ligjor përkatës janë plot boshllëqe, kontradikta dhe paqartësi?

Themelet e Reformës në Drejtësi janë të dobëta, dhe Kalavera po përpiqet ta mbulojë këtë realitet duke na nxitur të ecim “përpara, për të mirën e qytetarëve shqiptarë!”

Nëse ka një të vërtetë ajo është se veprimi i Calaverës zbulon edhe një herë qëndrimin thellësisht kolonial të burokratëve të BE-së që bredhin në rrugët e Bllokut – aspak të gatshëm dhe të paaftë për t’u përballur me gabimet e tyre, ata fshihen pas retorikës së zbrazët për “më shumë vendosmëri dhe angazhim”.

Opinioni i Calaveras nuk kishte as shenjë vendosmërie dhe as angazhimi. Kjo tregon se BE-ja akoma mendon se ata mund t’ja hedhin mediokritetit të tyre pa mbajtur përgjegjësi për pasojat e tij.

4 komente

  1. Ledio 29 Maj, 2020 në 5:40 pm

    M…. me sh…. dmth 🤔

  2. Shqiptar 30 Maj, 2020 në 10:58 am

    Shkurt fare : kjo nuk eshte reforme por nje palacollek. Kryepalacot jane BE dhe SHBA te perfaqesiar nomonalisht nga tipa pa turp e cipe si kjo Tallaverja me shoke.

  3. emigrant 31 Maj, 2020 në 1:13 pm

    Do të desha të dij nga ndonjë jurist, se a ka ndonjë Gjykatë ndërkombëtare që mund të hetojë e ndëshkojë veprimet e pa rregullta të kësaj zonjës kryetare të ONM për Shqipërinë ?
    Më së paku, a mundet Komisioni i Venecies ta shqyrtojë gjithë ecurinë e reformës në drejtësi të udhëhequr nga ONM siç është publikuar, për të verifikuar se çfarë shkelje të Kushtetutës shqiptare janë bërë ?

  4. Av 31 Maj, 2020 në 3:29 pm

    Z. Vincent W.J. van Gerven Oei
    Genoveva Ruiz Calavera Nuk eshte shefe e ONM pasi nuk ka ONM!?
    Komisioneri Hahn vete shprehet me dt 17/02/2017 Ne nje leter qe tradheton vehten e kryeministrin “… aktivitetet do të koordinoheshin nën Kryesinë e Drejtores për Ballkanin Perëndimor në Drejtorinë e Përgjithshme për Fqinjësinë dhe Negociatat e Zgjerimit, znj. Genoveva Ruiz Calavera.“
    Nuk ka asnje marrveshje nderkombetare te nenshkruar dhe ratifikuar ne parlament per te zbatuar kushtetuten ne lidhje me ONM ..
    Nuk ka ligji per funksionimin e ONM…qe duhej te kishte patjeter..
    Nuk dihet kush jane anetaret e ONM ( ne fakt nuk ka sepse nuk ekziston ONM)…
    Nuk dihet a paguhen, kush i paguan dhe sa i paguan.. (ato duhet te paguhen nga qeveria shqiptare, edhe nese ka donacion per to duhet te pasqurohen ne buxhet… po ne fak ne buxhet per tre vite nuk figurojne dhe nuk mund te sigurish asnje info )
    Nuk ka marrveshje mes Eu dhe Usa (ose DASH e DJ) per krijimin e ONM…dhe Hahn e Calavera genjejne…
    Nuk ka seli dhe zyra ONM, as faqe web dhe e-mail . Email i publikuar nuk ekziston
    Nuk dihet si, nga kush dhe kur u zgjodhen vezhguesit nderkombetare dhe a u zbatuan kriteret kushtetuese per perzgjedhjen( pasi shume vezhgues nuk kane 15 vjet pune si gjyqtar ose prokuror ne vendin e tyre dhe per me teper me shume se gjysma e tyre jane te perfolur, hetuar apo edhe perhashtuar nga nominime te rendesishme.. si rasti i Harvatin qe eshte perfshire ne mitmarrje dhe Presidentja e Kroacise nuk e nominoi per perseritjen e mandatit si ndosh rendom..Ose ka mbi 65 vjec …)
    Zyra e BE ne Tirane mohon se ka legjislacion Te BE per ONM i iken cdo kerkese per info ne menyre vulgare.. ( sa per ilustrim:
    Mbi çfarë bazash ligjore specifike vjen ONM-ja në Shqipëri? E ka vendosur komuniteti ndërkombëtar njëzëri ardhjen e ONM-së në Shqipëri?

    Jo, ardhja e ONM-së parashikohet në Nenin B të Aneksit të Kushtetutës së Shqipërisë, që parashikon skemën për të ashtuquajturin “Vlerësim Transitor i Kualifikimit”.

    Më 18 janar 2017 autoritetet shqiptare i paraqitën një kërkesë zyrtare shërbimeve të Komisionit Evropian për ardhjen e ONM-së, duke e ftuar në mënyrë specifike ONM-në të fillonte operacionet.
    Pse ONM-ja koordinohet nga Komisioni Evropian? Cili është roli i Shteteve të Bashkuara?

    Kushtetuta e Shqipërisë, e ndryshuar në korrik 2016, parashikon që ONM-ja, e udhëhequr nga Komisioni Evropian, krijohet për të mbikëqyrur rivlerësimin e përkohshëm të gjyqtarëve dhe prokurorëve (‘vetingun’) në vend.
    Kushtetuta e Shqipërisë parashikon gjithashtu që ONM-ja përfshin partnerë në kuadrin e procesit të integrimit evropian dhe bashkëpunimit Euro-Atlantik. Ja pse Komisionit Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë rënë dakord të bashkëpunojnë shumë ngushtësisht në kuadrin e ONM-së.

    Ekspertë të lartë nga gjyqësorët e Shteteve Anëtare të BE-së dhe Shteteve të Bashkuara mbështesin veprimtaritë e ONM-së. Mbi çfarë bazash ligjore specifike vjen ONM-ja në Shqipëri? E ka vendosur komuniteti ndërkombëtar njëzëri ardhjen e ONM-së në Shqipëri?

    Jo, ardhja e ONM-së parashikohet në Nenin B të Aneksit të Kushtetutës së Shqipërisë, që parashikon skemën për të ashtuquajturin “Vlerësim Transitor i Kualifikimit”.

    Më 18 janar 2017 autoritetet shqiptare i paraqitën një kërkesë zyrtare shërbimeve të Komisionit Evropian për ardhjen e ONM-së, duke e ftuar në mënyrë specifike ONM-në të fillonte operacionet.

    Pse ONM-ja koordinohet nga Komisioni Evropian? Cili është roli i Shteteve të Bashkuara?

    Kushtetuta e Shqipërisë, e ndryshuar në korrik 2016, parashikon që ONM-ja, e udhëhequr nga Komisioni Evropian, krijohet për të mbikëqyrur rivlerësimin e përkohshëm të gjyqtarëve dhe prokurorëve (‘vetingun’) në vend.
    Kushtetuta e Shqipërisë parashikon gjithashtu që ONM-ja përfshin partnerë në kuadrin e procesit të integrimit evropian dhe bashkëpunimit Euro-Atlantik. Ja pse Komisionit Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë rënë dakord të bashkëpunojnë shumë ngushtësisht në kuadrin e ONM-së.

    Ekspertë të lartë nga gjyqësorët e Shteteve Anëtare të BE-së dhe Shteteve të Bashkuara mbështesin veprimtaritë e ONM-së.” )

    Ka pafund i nderuar Vinsent…

Adresa juaj e emailit nuk do bëhet publike.

Lajme te ngjashme