Exit Shpjegon: Çfarë përmbajnë pikat e marrëveshjes për reformën zgjedhore

Nga Exit News
Exit Shpjegon: Çfarë përmbajnë pikat e marrëveshjes për reformën zgjedhore

Marrëveshja e arritur para pak ditësh në Këshillin Politik ka mbuluar tre çështje kryesore të cilat shpjegohen më poshtë.

1.Data e zgjedhjeve

Data e zgjedhjeve do të caktohet në harkun kohor nga data 15 prill deri në 15 maj.

2. Identifikimi biometrik i votuesve

Palët kanë rënë dakord që të fillojnë ndërtimin e një sistemi për identifikimin biometrik të votuesve, duke shpresuar se ai mund të jetë gati në kohë për t’u përdorur në zgjedhjet e ardhshme.

Kur ky sistem të jetë gati, votuesit do të identifikohen duke paraqitur kartën e tyre përmes leximit elektronik të kartës së identitetit ose pasaportës me anë të një makinerie lexuese. Duke qënë se sistemi do të jetë krejtësisht i integruar, kjo metodë bën të pamundur përdorimin e një karte më shumë se një herë, duke garantuar kështu që një person voton vetëm një herë.

Sidoqoftë, duke qenë se ndërtimi, testimi dhe bërja funksionale e një sistemi të tillë të shtrirë në mbi 5 500 qendra votime në të gjithë vendin, kërkon kohë gjasat janë shumë të pakta që ai të përdoret në këto zgjedhje. Vetë OSBE-ODIHR mendon se në rastin më të mirë ai mund të përdoret në jo më shumë se një të pestën e të gjitha qendrave të votimit.

3. Ristrikturimi i KQZ-së

Aktualisht KQZ përbëhet nga shtatë anëtarë të cilët janë përgjegjës për nxjerrjen e vendimeve, rregulloreve dhe procedurave për administrimin e procesit zgjedhor në zbatim të Kodit Zgjedhore dhe ligjeve të tjerë; organizimin tekniko-administrativ të procesit të votimit, përmes administratës së KQZ-së; dhe shpalljen e rezultateve zgjedhore, përfshi shqyrtimin e ankesave kundër vendimeve të komisioneve zgjedhore vendore dhe komisioneve të qendrave të votimit.

Me marrëveshjen e arritur, KQZ do të përbëhet nga tre trupa të shkëputura dhe të pavarura nga njëra tjetra, secila përgjegjëse për një nga aspektet e mësipërme.

Një trupë e përbërë me pesë anëtarë, e quajtur trupa rregullatore, do të jetë përgjegjëse për nxjerrjen e vendimeve dhe rregullave për administrimin e zgjedhjeve. Mandati i anëtarëve të saj do të jetë 5 vjeçar. Kjp trupë shqyrton dhe miraton projekt-aktet e përgatitura nga administrata e KQZ-së për:

a) kufijtë e zonave të administrimit zgjedhor;

b) numrit të mandateve për çdo zonë zgjedhore për zgjedhjet në Kuvend;

c) përdorimin e sistemeve apo pajisjeve të teknologjisë së informacionit për të mbuluar aspekte apo procedura të veçanta të procesit zgjedhor, ose heqjen e tyre nga përdorimi;

ç)  zhvillimin për herë të parë të votimit nga jashtë vendit;

d) rezultatin përfundimtar të zgjedhjeve në shkallë vendi

Një trupë tjetër, e quajtur trupa ankimore, e përbërë po nga pesë anëtarë, të ndryshëm nga ata të trupës së parë, do të  gjykojë ankimimet ndaj vendimeve të organeve më të ulta zgjedhore.Mandati i anëtarëve të saj është 9 vjeçar. Kompetencat kryesore të kësaj trupe janë:

a) vendos për shpalljen e pavlefshme të zgjedhjeve, në një ose më shumë qendra votimi, në një ose më shumë zona zgjedhore apo në të gjithë vendin, si dhe për përsëritjen e pjesshme ose të plotë të zgjedhjeve;

b) shqyrton dhe zgjidh në rrugë administrative ankesat ndaj akteve të Komisionerit;

c) shqyrton dhe zgjidh në rrugë administrative ankesat e subjekteve zgjedhore ndaj vendimeve të KZAZ-eve;

ç) vlerëson performancën e zyrtarëve zgjedhorë

d) vendos masa disiplinore sanksione administrative kundër subjekteve/kandidatëve

Së fundmi, një person i quajtur Komisioneri Shtetëror, i ndihmuar nga një zëvendës, do të jetë organi ekzekutiv dhe do të jetë përgjegjës për organzimin tekniko-adminsitrativ të zgjedhjeve në përputhje me ligjet dhe vendimet e trupës rregullatore të KQZ-së.  Të dy këto institucione kanë mandat 7 vjeçar.

Komisioneri Shtetëror ka këto kompetenca:

a)Drejton dhe mbikëqyr veprimtarinë e administratës zgjedhore përgjatë zgjedhjeve dhe referendumeve

b) Vë në lëvizje trupën rregullatore dhe ankimore

c) Emëron dhe shkarkon anëtarët e KZAZ-ve

d)Miraton shpërndarjen e mandateve në zgjedhjet për Kuvendin dhe për këshillat vendore, si dhe jep mandatet për çdo deputet

Anëtarët e të tre këtyre organeve duhet të marrin 3/5 e votave në Kuvend. Nëse kandidatët nuk arrijnë këtë shumicë do të zgjidhen me short.

4. Kolegji zgjedhor

Kolegji zgjedhor është organi që gjykon ankimimet ndaj vendimeve të KQZ-së. Ai do të mbetet i pandryshuar dhe do të përbëhet nga tetë anëtarë të zgjedhur nga trupa e gjyqtarëve të apelit. Palët kanë rënë dakord që në Kolegj të përzgjidhen vetëm anëtarë që kanë kaluar procesin e vetingut.

3 komente

  1. emigrant 13 Qershor, 2020 në 5:41 pm

    Një pikë tepër e rëndësishme e marëveshjes zgjedhore që Exit nuk e ka cekur, pasi është lënë i pandryshuar, është depolitizimi i komisionerëve në qendrat e votimit e të numërimit të tyre.
    PS këmbëngulte që sipas rekomandimit të ODIR, këto komisione duhej të depolitizohen, pra në to të mos marin pjesë partitë politike, por nëpunës civilë të administratës shtetërore.
    Duke dalë me flamurin e “depolitizimit” të këtyre komisioneve, PS në dukje u vetëpropogandua si një forcë politike që kërkon depolitizimin e kontrollit të zgjedhjeve.
    Në fakt në kushte normale të një shteti demokratik pluralist, ky lloj kontrolli do të ishte në i besueshëm.
    Por a mund të pretendohet që administrata qëndrore e lokale duke qenë e kontrolluar vetëm nga PS do të konsiderohej e depolitizuar ?
    Si mund të quhet e depolitizuar një administratë shtetërore, kur të gjitha pushtetet i ka në dorë jo vetëm një parti politike, por një kryeministër autokrat që nuk do tja dijë as për Kushtetutë e as për ligje ?
    Ishte kjo arsyeja që PD kërkoi që depolitizimi i komisioneve të zgjedhjeve, të bëhet në zgjedhjet e ardhëshme, kur në Shqipëri të kemi një shtet demokratik pluralist

Adresa juaj e emailit nuk do bëhet publike.

Lajme te ngjashme