Shpërfillja elektorale e Agjendës së Gjelbër

Nga Artan Rama
Shpërfillja elektorale e Agjendës së Gjelbër

Imagjinoni këtë skenë: një grup i vogël njerëzish të mbledhur në oborrin e një kishe guri, e ngritur mbi majën e një shkëmbi. Poshtë, në afërsi, në rrugën kombëtare, disa furgona policie që kontrollojnë qarkullimin… Ndonëse shumëçka ngjante me skenën e një filmi aksion, ngjarja po ndodhte në rrugën kombëtare Tiranë-Kukës. Postblloku i policisë ishte ngritur pranë Rubikut, ndërsa grupi i vogël i njerëzve ishte shmangur, duke u strehuar në Kishën e T’Shëlbuemit, aty pranë.

Në fakt, përplasja kishte ndodhur disa dhjetëra kilometra më tej, pak përpara Tunelit të Thirrës, ku banorët, së bashku me disa aktivistë, u ndeshën me policinë në përpjekje për të reaguar kundër ndërtimit të një hidrocentrali, i cili kishte bllokuar rrjedhën e një përroi. Disa dhjetëra u ndaluan gjatë kthimit, shumë kilometra larg vendngjarjes, pasojë e një operacioni të fshehtë, të organizuar nga forca policore dhe disa civilë të paidentifikuar.

Iliaz Shehu, kandidati për deputet i Vetëvendosjes në Qarkun e Lezhës, ia doli t’u shmangej kontrolleve, duke u strehuar në Kishën e T’Shëlbuemit. Pikërisht aty, në oborrin e asaj kishe të vjetër, të ngritur mbi majën e një shkëmbi, mes një grupi të vogël aktivistësh, unë intervistova Iliazin, ndërkohë që poshtë në Luginë, policia vijonte të survejonte qarkullimin.

Është risi, se “Lëvizja Vetëvendosje” në Shqipëri, e përfaqësuar në zgjedhjet e 25 prillit, nga vetëm tre kandidatë, po u jep çështjeve sociale, veçanërisht, atyre mjedisore, një mbështetje serioze. Iliaz Shehu, së bashku me mbështetësit e tij, iu bashkua protestës së banorëve të Thirrës, të cilët kërkojnë ndërtimin e mëtejshëm të hidrocentralit në Përroin e Thirrës në Mirditë. Kandidati tjetër në Tiranë, njëkohësisht dhe drejtuesi i kësaj lëvizje në Shqipëri, Boiken Abazi, e ka zhvendosur, jo rrallë, fushatën e tij elektorale, nga lagjet e rënduara të metropolit urban, drejt hotspoteve të ndotura, apo të degraduara mjedisore. Në jug, në Qarkun e Gjirokastrës, kandidati i tretë, arkitekti Kreshnik Merxhani, po zhvillon një fushatë atipike, në përpjekje për të nxitur ndjeshmërinë qytetare për trashëgiminë natyrore dhe kulturore, duke lënë mënjanë tipologjinë e një fushate konvencionale.

“Ne i përgjigjemi, politikisht, nevojave të komunitetit, – thotë Iliazi. Ndërtimi i kaq shumë hidrocentraleve po shkakton largimin e njerëzve. Kemi të bëjmë me një emergjencë kombëtare”, – konstaton ai.

“Lëvizja Vetëvendosje”, e cila garon për herë të parë në zgjedhjet elektorale në Shqipëri, e ka nisur me këmbë të mbarë, duke adresuar krizën mjedisore dhe degradimin e burimeve natyrore në vëmendje të elektoratit, ndërkohë që për partitë e mëdha, shqetësimi mjedisor në këtë fushatë është zëvendësuar nga propaganda e përfitimeve, në kurriz të mjedisit.

Është e kotë të kërkosh nëpër dokumentet e Partisë Socialiste dhe të Partisë Demokratike ndonjë copë për mjedisin. Nga ana e tij, kryeministri ka pohuar, më shumë se një herë, se Partia Socialiste nuk ka program në këtë fushatë. Sipas tij, vizioni për zhvillimin mbetet programi i saj i vetëm. Gjatë udhëtimeve elektorale të 25 prillit, ai nuk ka pushuar së trumpetuari këtë devizë.

LEXO  SPAK heton tenderin 1,5 milionë euro për furnizimin me ushqime

“Shqipëria, kampione e Ballkanit në Turizëm”; “Kampione e Ballkanit në Agroturizëm”; “Kampione e Ballkanit në Eksportet Bujqësore”; “Eksportuese neto për energjinë në rajon”, janë sloganet kryesore të Edi Ramës në këtë fushate. Duke zbritur, nga zyra e tij vendimmarrëse (shpesh, një vendimmarrje në kurriz të mjedisit) në skenën elektorale, i zhvendosur përpara mbështetësve të përzgjedhur, përpara një sfondi festiv, herë real e herë virtual, Kryeministri po tregon anën e shndritshme të këtij zhvillimi.

Por, ndonëse ende brenda një dekori elektoral, në terren këto premtime përbëjnë sidoqoftë, një presion të shtuar ndaj burimeve natyrore të vendit, përmasat e të cilit nuk po merren në konsideratë. Takimet me peshkatarë, operatorë turistikë apo me përfaqësues të shumtë të biznesit kanë lënë mënjanë përfaqësuesit e shoqërisë civile, interesat e të cilëve përputhen me mbrojtjen e ekosistemeve dhe ruajtjen e burimeve natyrore nga shfrytëzimi i paqëndrueshëm.

Vendimi i fundit i qeverisë për ndërtimin e një aeroporti, krahas ngritjes së një ofiçine për riparimin e avionëve, brenda në Lagunën e Nartës, e bën të ardhmen e këtij habitati natyror, me mbrojtje kombëtare dhe ndërkombëtare, të pasigurtë.

Kryetari i Partisë Demokratike, Lulzim Basha, i shtoi një tjetër faturë krizës mjedisore. Ai premtoi një amnisti 1-vjeçare ndaj gjobave të bizneseve të vogla dhe të mesme, në kushtet kur efikasiteti i monitorimeve dhe i inspektoriateve të kontrollit ndaj këtyre bizneseve, kryesisht në drejtim të ndikimit të tyre në mjedis, ka dështuar. I ashtuquajturi “moratorium gjobash”, i propozuar nga Partia Demokratike në këtë fushatë, s’është veçse një faturë me shumë në dëm të mjedisit.

Ndonëse dy fushata, krejtësisht të ndryshme, qëndrimi ndaj mjedisit, i këtyre partive të mëdha, është i njëjtë. Trajtimi, në shpërfillje të grupeve të interesit që mbrojnë natyrën, kundrejt favorizimeve të bizneseve që e shfrytëzojnë dhe përfitojnë prej saj, po kryhet në mënyrë joproporcionale. Gara mes dy partive, në emër të zhvillimit, mbetet kërcënimi më i madh për ekosistemet dhe burime natyrore të vendit.

Nëntorin e shkuar Shqipëria nënshkroi “Deklaratën e Sofies”, një premtim i lidërve të vendeve të Ballkanit Perëndimor në përputhje me Marrëveshjen e Gjelbërt të Bashkimit Europian, që synon realizimin e një plan-veprimi të përbashkët për të siguruar, krahas rritjes ekonomike, kujdesin për zbutjen e krizës klimatike, si dhe rritjen e shëndetit të ekosistemeve të egra natyrore. Komisioni Europian propozoi një mbështetje financiare prej 9 miliardë eurosh brenda një periudhe 8-vjeçare.

Por ndërkohë që Bashkimi Europian po shpenzon miliarda për mbrojtjen e burimeve natyrore lidershipi shqiptar po projekton miliarda përfitime në kurriz të tyre, duke përndjekur, madje, aktivistët dhe banorët të cilët ngrihen në mbrojtje të burimeve natyrore ku ata jetojnë.

Lajme te ngjashme